Mary Munro's husband
was a prisoner-of-war in Germany; her daughter Catriona
helps her tell their family's story (English translation)
An robh sibh fhèin
no duin' san teaghlach an sàs ann an obair-cogaidh?
Uill, bha m'athar
a' treabhadh pàirc shios air a' chùl ann
a shin far a bheil na taighean ann an Kitson Crescent
agus thàinig cuideigin suas agus bha e a' canail
ris 'Tha agad ri falbh a-màireach' agus dh'fhalbh
e anns a' mhadainn às dèidh sin. Agus Iain
mo bhràthair as òige, John Ailean, còmhla
ris agus thuirt e ris 'O till dhachaigh - chan eil agadsa
ri falbh idir.' He wasn't the age. No. Cha robh. Cha robh
e ach seachd deug, ach co-dhiù cha do ghabh e feart
sam bith. Agus an uairsin bha iad ann an Abriachan a-mach
às Inbhir Nis a' dèanamh trèineadh,
agus an uairsin dh'fhalbh iad dhan a' chogadh. Agus cha
robh e ach mu, còig no sia mìosan anns a'
chogadh agus bha m'athar air a thoirt na phrìosanach.
Càit an deach
a thoirt na phrìosanach?
Uill, anns an Fhraing
agus bha iad ga chur dhan Ghearmailt às dèidh
sin. Uill sin far an robh m'athar, anns a' Ghearmailt.
Ach chaochail John Ailean anns an Fhraing.
Tha stòiridh
agaibh mu bhìoball. An innseadh sibh dhuinn e?
Uill, a' mhadainn
a bha m'athar air a thoirt na phrìosanach bha John
Ailean, bha e air a leòn is chaochail e agus fear
dhe na balaich a bha còmhla ris thug e a bhìobull
a-mach às a phòcaid agus rug e suas còmhla
ri m'athar às dèidh sin agus thug e am bìoball
rom athar agus anns na duilleagan an-diugh tha na poppies
eadar gach duilleig is chì sibh fhathast iad.
Cò mheud bliadhna
a bha ur athar anns a' champa?
Bha e cha mhòr
còig bliadhn air, anns a' champ agus a h-uile litir
a chuir e dhachaigh bha e a' canail 'Bidh e seachad clever.
Cha bhi e fada gus am bi mi dhachaigh.' Ach thug e cha
mhòr còig bliadhna às dèidh
siud.
'Dear Chrissie Flora, Here goes to inform you that I'm
- this is in1941, May - in the best of health, looking,
hoping you and the remainder of the household are well.
I got your letter sent some time ago. Glad you are liking
school and see and go to Portree for your holidays in
the summer. Hopefully I will be home in the next six months.'
And that was in 1941, and he wasn't home till 1945.
Cò ris a bha
e coltach nuair a thàinig e dhachaigh?
Uill, bha e - duine
àrd a bh'ann. Bha e sia troighean agus nuair a
thill e dhachaigh cha robh e ach mu sia chlachan.
Innis mun a' chù.
Uill, bha cù
bheag aca. 'S e an t-ainm air a' chù 'Sòbhrag'
agus nuair a thill e dhachaigh cha b'urrainn dha fhaighinn
suas an staidhre leis a' chù - an toileachas anns
a' chù - ga iarraidh a-mach e. Cha do dhìochuimhnich
a' chù air, às dèidh còig
bliadhna.
An do bhruidhinn d'athar
mu dheidhinn na campa?
Uill. Cha do
bhruidhinn mòran. Cha robh e airson leigeil air
dè cho doirbh sa bha h-uile càil. A h-uile
madainn bha aca ri èirigh mu sia uairean agus coiseachd
ro Portrìgh gu Boirbh ann an astar gu na cuaraidhean,
fad an là 's an uairsin air ais air an oidhche.
Agus cha robh mòran bìdh aca idir.